آشنایی با انواع سقف های ساختمانی
سقف های ساختمانی مهم ترین ویژگی های سقفهای ساختمانی را می توان به ترتیب زیر برشمرد :
مقاومت و پایداری آن در برابر نیروهای وزن خود و بارهایی که قرار است سقف تحمل نماید که عمده- ترین آن در بام بار برف می باشد.
مقاومت سقفهای ساختمانی در برابر آب و هوا : سقف باید به وسیله مصالح عایق مانع از عبور رطوبت به داخل فضا شود .
دوام قطعات و اجزای مختلف تشکیل دهنده سقف در برابر فرسودگی.
همچنین مقاومت سقفهای ساختمانی در برابر گرما و سرما و آتش سوزی از جمله ویژگیهای یک سقف مناسب است .
هر سقفی از لحاظ نوع ساخت و عملکرد سازه ای با توجه به شرایط می تواند به طرق مختلفی طراحی و اجرا گردد،که از آن جمله اند :
* سقف طاق ضربی.
* سقف چوبی.
* دال ها ( یکطرفه ، دوطرفه و تیرچه بلوک.
* سقف های کمپوزیت.
* سقف های خرپایی یا فضایی.
لازم به ذکر است که سقف های ساختمانی تیرچه بلوک که خود نوعی دال یکطرفه می باشد. از سه عنصر دال ، تیرچه و بلوک تشکیل یافته که تیرچه ها و بلوک ها خود انواع مختلفی دارند .
بلوک ها که نقش باربری ندارند و فقط خاصیت پرکنندگی دارند انواع مختلفی دارد ازجمله :
* بلوک های بتنی.
تیرچه ها نیز چند نوع مختلف دارند :
* تیرچه های پیش کشیده.
* تیرچه های پس کشیده.
* تیرچه های پیش تنیده.
انواع سقف های ساختمانی بتنی
یکی از اجزای اصلی تشکیل دهندة انواع ساختمان ها، سقف های ساختمانی بتنی هستند. که نقش اساسی آنها انتقال نیـروهای قائم و افقی ناشی از وزن مـردة سقف، سربارها و نیروهای با دو زلزله به تیرها و ستونها و دیوارهای بابر است. در ضمن، اتصال کلیه اجزای بابر قائم (ستونها و دیوارها) به یکدیگر، موجب تقویت آنها شده و به این ترتیب، کل ساختمان در مقابل نیروهای وارده، به طور واحد واکنش نشان می دهد. نظر به اینکه انواع سقف های ساختمانی سهم نسبتاً زیادی از قیمت تمام شده ساختمان را به خود اختصاص می دهند. طراحان ساختمان، سیستم های متنوعی را به منظور هرچه اقتصادی تر کردن آنها، ابداع و اجرا کرده اند که صرفه جویی در مصرف بتن و فولاد، کاهش یا حذف قالب بندی، بهبود روشهای ساخت و ارتقای کیفیت اجرای محورهای اساسی، کوششهای انجام شده را تشکیل می دهند. در زیر، روند اساسی این مراحل پیشرفت به طور مختصر شرح داده می شود.
برای صرفه جویی در مصرف بتن و سبکتر کردن وزن سقف های ساختمانی، قسمتی از مقطع سقف های ساختمانی که در منطقة کششی قرار می گیرد، حذف و فقط آن مقدار از سطح مقطع بتن که برای جاگذاری آرماتورهای عرضی و کششی لازم است، باقی گذاشته می شود.
این کار به ویژه برای کاهش وزن مردة سقف و ساختمان، دارای اهمیت خاصی است. فاصله محلهای باقی مانده به حد کافی نزدیک به هم انتخاب می شوند تا مناطق فشاری و کششی مقطع بتنی سقف های ساختمانی به طور یکپارچه عمل کنند. و سقف های ساختمانی حالت اولیة خود را از دست ندهد. این روش منجر به طرح دالهای مجوف، با پشت بند، لانه زنبوری مانند آنها گردیده است. مصرف بتن در این نوع سقفها، به حدود مقدار اولیه، و وزن سقف نیز تقریباً به همین میزان کاهش می یابد. از طرف دیگر، به علت سبک تر شدن وزن سقفها، در مصرف میلگرد و هزینة اجرای بقیة قسمتهای باربر ساختمان، صرفه جویی قابل ملاحظه ای شود.
قالب بندی برای ایجاد فضاهای مجوف در دال، معمولاً به روشهای زیر انجام می شود:
در روش نخست، برای اجتناب از قالب بندی محلهای خالی و پر کردن آن محلها، از بلوک های مجوف و سبک وزن استفاده می شود. به این منظور، مصالح پرکننده را به فواصل معین روی قالب کف قرار داده و میلگردها را نصب می کنند و سپس بتن ریزی انجام می شود.
در روش دیگر، از قالبهای فلزی و یا پشم شیشه که به راحتی قابل نصب و جمع آوری هستند، استفاده می گردد
سقف تیرچه و بلوک
سقف تیرچه و بلوک جزء دال های یک طرفه به حساب می آید که در این نوع سقف برای کاهش بار مرده از بلوک های توخالی بسیار سبک ( مجوف) بتنی یا سفالی برای پر کردن سقف استفاده می شود۰
کاربرد تیرچه و بلوک در ساختمان:
تیرچه و بلوک برای پوشش سقف ساختمان های اسکلت آجری و اسکلت فلزی واسکلت بتن ارمه استفاده می شود.
اما چرا جزء بهترین ها است ؟
۱: باعث سبکی سقف می گردد.
۲: دوام خوب در مقابل آ تش سوزی دارد.
۳: مقاومت خوبی در مقابل نیروهای افقی مانند باد و زلزله دار.
۴: عایق صوتی خوبی است.
۵: عایق حرارتی در مقابل سرما وگرماست.
۶: عایق رطوبتی است.
۷: صاف و هموار بودن سطح زیر و روی سقف پس از اجرا از دیگر محاسن این نوع سقف محسوب می گردد.
اما همانند دیگر سقفها این نوع سقف نیز دارای معایبی نیز هست که عمده عیب آن:
۱: اجرای آن نسبت به سقف های مشابه زمان زیادی نیاز دارد.
۲:اجرای سقف تیرچه و بلوک نیاز به نیروی ماهر و متخصص دارد که متاسفانه به این موضوع اهمیت چندانی داده نمی شود.
۳: و بزرگترین عیب این سقف این است که در دهانه های بزرگ نمی توان استفاده گردد.